Ruch lewostronny, jak powszechnie wiadomo, jest ogólnie obowiązującą zasadą nakazującą pojazdom poruszanie się jak najbliżej lewej krawędzi jezdni. Obecnie zasada ruchu lewostronnego obowiązuje w Europie tylko na terenie czterech państw, tj. w Wielkiej Brytanii, Irlandii, na Malcie i na Cyprze. Na świecie zasada ruchu lewostronnego została utrzymana w większości byłych kolonii
brytyjskich lub też państw i terytoriów niegdyś od Wielkiej Brytanii zależnych.
I tak samochody wyposażone w kierownicę po prawej stronie spotykamy obecnie w: Australii, Nowej Zelandii, Indiach, Pakistanie, Sri Lance, Bangladeszu, Papui-Nowej Gwinei, Brunei, Hongkongu, w wielu krajach „czarnego lądu” (m.in.: RPA, Lesotho, Botswanie, Kenii, Tanzanii, Ugandzie, Zambii, Zimbabwe), w Japonii, Indonezji, Tajlandii, Makau, na Malediwach, Mauritiusie, Jamajce i na wielu innych wyspach Pacyfiku, Atlantyku i Oceanu Indyjskiego. Skąd ten podział?
Prawda jest nieco odmienna. Otóż fakt, większość obszaru globu, bo około 70% porusza się zgodnie z zasadami ruchu prawostronnego. Podobnie sprawa ma się z mieszkańcami – ponad 70 procent z nich mieszka i podróżuje zgodnie z zasadami ruchu prawostronnego. Jeśli jednak rozważy się obszar wyspiarski globu wówczas okaże się, że zdecydowana większość obszarów wyspiarskich (między 70 – 80%) porusza się zgodnie z zasadami ruchu lewostronnego.
Otóż genezy motoryzacji i zasad poruszania się po drogach należy doszukiwać się w zasadach rządzących imperium rzymskim. Otóż w czasie hegemonii rzymskiej niemal cała Europa podporządkowana była Cesarstwu Rzymskiemu. Zapiski na temat zasad poruszania się wojsk i pojazdów kołowych w owych czasach są dość ubogie, jednak badania archeologiczne starej rzymskiej drogi w Blunsdon Ridge w Wielkiej Brytanii pozwalają wysnuć wnioski, iż już wówczas pojazdy kołowe poruszały się lewą stroną drogi. Badania przeprowadzone przez historyków i archeologów dowodzą, iż na ziemiach brytyjskich wozy wożące ciężki materiał z kamieniołomów poruszały się lewą stroną drogi, natomiast nieobciążone wozy poruszały się prawą stroną drogi. Do wniosków takowych naukowcy doszli analizując głębokość kolein na szlakach prowadzących z i do kamieniołomów.
Średniowieczna Europa także najprawdopodobniej poruszała się lewą stroną drogi. Wynikało to z czysto pragmatycznego podejścia – otóż ruch prawostronny utrudniał walkę rycerzom (większość z nich była praworęczna, zatem poruszanie się prawą stroną drogi w skuteczny sposób utrudniało obronę, jak i atak).
Rewolucyjne zmiany nadeszły w Europie wraz z nastaniem rządów Napoleona. Wówczas najsłynniejszy generał wszech czasów zmienił taktykę swych wojsk i nakazał im poruszanie się prawą stroną drogi. Miało to zmylić przeciwników i wprowadzić zamęt w ich szykach bojowych.
Inna teoria na temat przyczyn zmiany sposobu poruszania się wojsk francuskich mówi o … leworęczności generała i wynikającej z tego konieczności zmiany szyków bojowych podległych mu oddziałów.
Są i takie opinie, jakoby nakaz poruszania się wojsk prawą stroną drogi był konsekwencją… buntu generała Bonapartego wobec dekretów papieża Bonifacego VIII. Teorii na temat przyczyn zmian ruchu lewostronnego na prawostronny w XVIII-wiecznej Francji jest wiele, punktem spójnym każdej z nich jest generał Napoleon Bonaparte.
Na terenie większości obecnych państw europejskich obowiązywał niegdyś ruch lewostronny. Z biegiem czasu był on zastępowany ruchem prawostronnym. Sytuacja taka miała miejsce na terenie przedwojennych Austro-Węgier (wraz z wybuchem II wojny światowej Hitler na wszystkich podległych mu terytoriach zarządził wprowadzenie ruchu prawostronnego), a także na ziemiach polskich pod zaborem austriackim.
Zmiana zasad ruchu drogowego z lewostronnego na prawostronny przeprowadzana była w wielu europejskich krajach stosunkowo niedawno w sposób bardzo zorganizowany. Przykładem jest tutaj Szwecja, w której zmiana organizacji ruchu nastąpiła dnia 3 września 1967 roku (w niedzielę o godzinie 5 rano). Operacja pod pseudonimem „dagen H” była konsekwencją decyzji parlamentu szwedzkiego, który zdecydował się na zmianę sposobu poruszania się pojazdów pod wpływem otoczenia – otóż w latach 60-tych XX wieku na terenie wszystkich krajów skandynawskich, za wyjątkiem Szwecji, obowiązywał ruch prawostronny. Szwedzi, w większości poruszający się importowanymi samochodami z kierownicą umieszczoną po lewej stronie, w większości opowiadali się przeciwko zmianie sposobu organizacji ruchu. Za decyzją parlamentu przemawiał także fakt, że na skutek niedostosowania większości importowanych pojazdów do ruchu lewostronnego na drogach Szwecji bardzo często dochodziło do groźnych wypadków samochodowych i kolizji.
Podobną operację przeprowadzono także na terenie Islandii (1968 rok), Birmy (1970) i Nigerii.
Zatem jak pokazuje historia, Brytyjczycy upierając się przy kultywowaniu ruchu lewostronnego wcale nie są „odmienni”. Owszem, większość globu poruszą się zgodnie z zasadami ruchu prawostronnego, jednak jak pokazują karty historii, to ruch lewostronny był pierwszy i ma dłuższą historię…
| « poprzednia | następna » |
|---|
